Szczepienia budzą pytania — i dobrze. Kiedy zacząć? Jak często? Czy pies, który rzadko kontaktuje się z innymi psami, też musi być szczepiony? Czy szczepionka może zaszkodzić? To wątpliwości, które pojawiają się u wielu opiekunów — zwłaszcza tych, którzy dopiero zaczynają swoją przygodę ze psem.
Szczepienia zasadnicze i niezasadnicze — co to znaczy?
Nie wszystkie szczepionki są tak samo ważne dla każdego psa. Organizacje weterynaryjne — m.in. WSAVA, światowe stowarzyszenie lekarzy małych zwierząt — dzielą je na dwie grupy. To podział,
który pomaga lekarzowi dobrać schemat szczepień do konkretnego psa, a nie stosować jednego szablonu dla wszystkich.
Szczepienia zasadnicze (core)
Zalecane dla każdego psa, niezależnie od trybu życia i miejsca zamieszkania. Chronią przed chorobami o dużej śmiertelności, szeroko występującymi lub stanowiącymi zagrożenie dla zdrowia publicznego.
- Nosówka (distemper) — ciężka choroba wirusowa atakująca układ oddechowy, pokarmowy i nerwowy. Może prowadzić do trwałych uszkodzeń lub śmierci.
- Parwowiroza — bardzo zaraźliwa choroba przewodu pokarmowego, szczególnie niebezpieczna dla szczeniąt. Wysoka śmiertelność bez szybkiego leczenia.
- Zakaźne zapalenie wątroby (choroba Rubartha, adenowiroza typ 1) — choroba wirusowa atakująca wątrobę i inne narządy.
- Wścieklizna — obowiązkowa w Polsce na mocy przepisów prawa. Pierwsze szczepienie powinno zostać wykonane do 4 miesiąca życia, kolejne dawki najpóźniej co rok.
Szczepienia zasadnicze są podstawą — nie podlegają dyskusji. Nawet pies, który żyje w izolacji od innych psów, powinien je mieć aktualne.
Szczepienia niezasadnicze (non-core)
Zalecane w zależności od trybu życia psa, częstości kontaktu z innymi zwierzętami, miejsca zamieszkania i indywidualnego ryzyka. O ich zasadności decyduje lekarz weterynarii.
- Leptospiroza — bakteryjna choroba przenoszona przez wodę i mokre środowisko. Szczególnie istotna u psów, które często przebywają na łąkach, nad wodami lub w terenie leśnym. Może prowadzić do ciężkiej niewydolności nerek i wątroby. Jest zoonozą, co oznacza, że choroba może przenieść się ze zwierząt na ludzi.
- Kaszel kenelowy — może być wywołany przez szereg różnych patogenów (m.in. Bordetella bronchiseptica, wirus parainfluenzy). Zalecany u psów często kontaktujących się z innymi psami — w pensjonatach, na wystawach, na spacerach w grupach.
- Koronawiroza — rzadziej stosowana, rozważana w określonych sytuacjach epidemiologicznych.
To, które szczepienia niezasadnicze są wskazane dla Twojego psa, zależy od jego trybu życia, miejsca zamieszkania i historii. Lekarz omówi to na wizycie — nie ma jednego schematu dla każdego.
Kiedy szczepić — plan dla szczeniąt i psów dorosłych
Szczenięta
Szczenięta rodzą się z pewną ochroną przekazaną przez matkę — głównie z siarą. Ta ochrona jednak stopniowo zanika i w pewnym momencie układ odpornościowy szczenięcia jest gotowy, by samodzielnie zareagować na szczepionkę. Schemat szczepień został zaprojektowany tak, żeby nie przegapić tego okna.
- 6–8 tydzień życia — pierwsze szczepienie (parwowiroza + nosowówka)
- 8–10 tydzień życia — pierwsze szczepienie zasadnicze (nosowówka + parwowiroza + zapalenie wątroby)
- 12 tydzień życia — Pierwsze szczepienie przeciwko wściekliźnie (obowiązkowe do 4. miesiąca życia).
- 16-17 tydzień życia — kolejna dawka chorób zakaźnych.
- Po roku — dawka przypominająca dla wszystkich szczepień zasadniczych i wścieklizny.
- Następnie — zgodnie z harmonogramem ustalonym przez lekarza.
Schemat może się różnić w zależności od sytuacji konkretnego szczenięcia. Jeśli adoptujesz psa ze schroniska lub od hodowcy — zapytaj, jakie szczepienia zostały już podane i przyjdź na wizytę z dokumentacją.
Psy dorosłe bez historii szczepień
Jeśli pies nie był wcześniej szczepiony lub nie ma dokumentacji — lekarz ustali schemat podstawowy. Dla szczepień zasadniczych (poza wścieklizną) wymagane są dwie dawki w odstępie
3–4 tygodni, następnie dawka po roku.
Wścieklizna u psa dorosłego bez potwierdzonego szczepienia: pierwsza dawka, następna po roku.
Nie wiesz, czy Twój pies był szczepiony? Nie masz książeczki zdrowia? Przyjdź na wizytę — lekarz oceni stan zdrowia i zaproponuje najbezpieczniejsze wyjście. Lepiej zacząć od nowa niż zakładać, że ochrona jest aktualna.
Wścieklizna — szczepienie obowiązkowe
W Polsce szczepienie psa przeciwko wściekliźnie jest obowiązkowe z mocy prawa. Dotyczy to wszystkich psów powyżej 4. miesiąca życia, niezależnie od trybu życia i rasy. Niedopełnienie tego obowiązku może skutkować konsekwencjami prawnymi dla opiekuna.
Wścieklizna jest chorobą śmiertelną — zarówno dla zwierząt, jak i dla ludzi — i nie ma skutecznego leczenia po wystąpieniu objawów. Szczepienie to jedyna skuteczna forma ochrony.
- Pierwsze szczepienie: nie wcześniej niż w 3. miesiącu życia.
- Dawka przypominająca: po roku od pierwszego szczepienia.
- Kolejne dawki: co roku.
- Każde szczepienie jest odnotowywane w książeczce zdrowia i paszporcie, jeśli pies go posiada.
Planujesz wyjazd za granicę z psem? Aktualne szczepienie przeciwko wściekliźnie to warunek konieczny do przekroczenia większości granic w Europie. Szczegóły różnią się w zależności od kraju — sprawdź to z odpowiednim wyprzedzeniem.
Jak się przygotować do szczepienia?
Szczepienie to krótka wizyta, ale kilka rzeczy pomaga sprawić, żeby przebiegała sprawnie i spokojnie.
- Pies powinien być zdrowy w dniu szczepienia — bez objawów infekcji, kataru, biegunki, wymiotów czy osłabienia.
- Przy pierwszej wizycie weź książeczkę zdrowia — albo wszelką dokumentację, jaką masz. Nawet jeśli jest niepełna.
- Transporter lub smycz — pies powinien być pod kontrolą podczas wizyty, zwłaszcza w poczekalni.
- Nie trzeba być na czczo — szczepienie nie wymaga znieczulenia, więc jedzenie przed wizytą jest dozwolone (chyba że lekarz poinformuje inaczej).
Co się dzieje po szczepieniu?
Większość psów znosi szczepienie bez żadnych widocznych reakcji. Część przez kilka godzin lub następny dzień może być nieco senniejsza, mniej aktywna lub mniej chętna do jedzenia. To
normalna odpowiedź układu odpornościowego i nie powinna niepokoić.
W miejscu podania szczepionki (najczęściej kark lub łopatka) może pojawić się mały, wyczuwalny guzek. Zazwyczaj ustępuje samoistnie w ciągu kilku tygodni.
Kiedy dzwonić do lekarza?
- Wymioty lub biegunka po szczepieniu.
- Wyraźny obrzęk, zaczerwienienie lub ból w miejscu iniekcji utrzymujący się dłużej niż kilka dni.
- Osłabienie trwające dłużej niż 24 godziny.
- Trudności z oddychaniem, obrzęk pyska lub szyi, nagła reakcja alergiczna — to wymaga natychmiastowego kontaktu z lecznicą.
- Guzek w miejscu szczepienia, który nie znika po kilku tygodniach lub powiększa się — warto go pokazać lekarzowi.
Poważne reakcje poszczepienne są bardzo rzadkie. Ryzyko zaniechania szczepień — czyli narażenia psa na chorobę, której można było zapobiec — jest znacznie wyższe niż ryzyko związane ze szczepieniem.
Pytania, które warto zadać na wizycie szczepiennej
Jeśli nie wiesz, od czego zacząć — oto lista pytań, które opiekunowie zadają najczęściej. Nie musisz pytać o wszystko na raz.
- Jakie szczepienia są wskazane dla mojego psa i dlaczego?
- Czy pies powinien otrzymać szczepienie przeciwko leptospirozie lub kaszlowi kenelowemu?
- Jak często należy powtarzać poszczególne szczepionki?
- Co robić, jeśli przegapię termin szczepienia?
- Jak wygląda książeczka zdrowia — gdzie wpisywane są szczepienia?
- Czy pies powinien być odrobaczony przed szczepieniem?
- Co w przypadku gdy wyjeżdżam za granicę?
Szczepienia to jeden z najprostszych sposobów, żeby zadbać o długie i zdrowe życie Twojego psa.
Nie wymagają dużo – kilku wizyt i aktualnej książeczki zdrowia. W zamian dają ochronę, której
nie da się odzyskać po fakcie.
Chcesz ustalić plan szczepień dla swojego psa lub sprawdzić, czy dokumentacja jest aktualna?
Umów wizytę. Like a Pet +48 457 11 22 33